Karabasan Nedir?

Karabasan Nedir?

Türk halk kültüründe Kâbus ve buna neden olan varlık. Karabasma (Garabasma) da denir.

Sözcük genel anlamda insanların kötü şeyler görmesi demektir. Korkulu rüyalardır. Bazı yörelerde Karakura veya Kamos adlı bir varlığın neden olduğu düşünülür. Ağırbasma ifadesi de kullanılır. Karabasanlara kötü ruhların veya cinlerin neden olduğuna inanılır. Bu ruhlar bazen ölümcül olabilmektedir. Bazen uykuda ölen insanların bu varlıkların öfkeleri dolayısıyla öldükleri düşünülür. Karabasmak fiili ile kullanıldığında kabus görmek veya bu nedenle hastalanmak manası verir. Moğolca Harah/Karah sözcüğü bakmak ve Harağah ise lanet anlamına gelir.

Karabasanların günümüzde bilimsel olarak Uyku Felci diye tabir edilen durumla örtüştüğü görülmektedir. Buna göre uykunun bazı evrelerinde uyanılması halinde uyuma doğal döngüsünü sürdürmekte ve bilinç tam olarak açık olsa bile beden kımıldayamamaktadır. Bu durumda çeşitli sanrılarda görülebilmektedir.

Karabastı

Karabastı – Türk halk inancında, gerçek sanılan kötü görüntü ve korkulu halüsinasyonlara verilen addır. Karabasu olarak da söylenir. Gerçekmiş gibi algılanan kötü rüyalardır. Karabasanın neden olduğu hastalığa da Karabastı denir. Hayalet görmeyi tanımlamak için de bu tabir kullanılır. Bazen de doğum yapan kadının ölmesi Karabastı’ya bağlanır. Azerice de "hayalet" sözcüğünün karşılığı "Karabasma"dır.

Karav

Karav - Türk ve Çuvaş halk inancında kabus cinidir. Kabuslara neden olan ve bunun sonucunda hezeyan ve psikolojik bozukluklar ortaya çıkaran kötücül varlıktır. Sözcük, korku ve kötülük anlamları içerir. Karamak sözcüğü kötülemek, hor görmek anlamlarını barındırır. Karağ sözcüğü kimi yörelerde ise kabus anlamında kullanılır. Karağı da ışığın az olduğu yerlerde görememe (ala körlük) hastalığını ifade eder. Moğolcada Karağ (Harağ) lanetlemek anlamı içerir.

Karabasan, uyandığınız zaman kolunuzun ve bacaklarınızın felç olmuş halde hareket etmemesine denir. Karabasanı uyku felci olarak tanımlayabiliriz ve karabasan genelde rüyanın hemen sonrasında olmaktadır. Uyku felci adı verilen bu durumlarda genelde uykudan uyandıktan sonra ki hallerde görülmektedir. Hasta olan kişi uyanık haldedir, fakat hiçbir yerini kıpırdatamaz haldedir. Hasta açısından çok korkunç olan bir olaydır. 10 ile 20 saniye kadar devam etmektedir ve ondan sonra kendiliğinden devam etmektedir veya başka birinin hastaya dokunmasıyla bu durum sona ermektedir. Karabasanın bir başka özelliği ise bireyin gece uyuduğu zaman korkunç rüyalar görmesi ve bunun sonucunda uyanması olarak bilinmekte olan uyku bozukluğunun nedenidir. Karabasan hakkında basit bir uyku hastalığı teşhisini koyan Denizli Devlet Hastanesinin nöroloji uzmanı doçent Doktor Okan Bölükbaşı karabasan ile ilgili şunları söylemektedir. Bölükbaşı:
“Karabasan, uykuya daldıktan bir süre sonra şeytanın gelip göğse oturması boğazınızı sıkması nefes alamama hiçbir yerinizi oynatamama bağıramama yardım isteyememe şeklinde tarif edilen müthiş bir dehşet ve panik tablosu olarak bilinir. Kültürümüzde cinlerle ilişkisi kurulan ve sık sık hocalara danışılan bu olay aslında basit bir uyku bozukluğudur. Bu olay uykuya daldıktan kısa bir süre sonra özellikle genç insanlarda hafif uykudan derin uykuya geçiş esnasında üst beyinle alt beyin arasında geçici bir uyumsuzluktan kaynaklanan sorun nedeniyle yaşanabilmektedir. Bu olay, bütün dünyada yaygın olarak görülmektedir. Örneğin bunun Japon halk kültüründe deniz cinlerine İngiliz halk kültüründe hortlaklara Kuzey Amerika’da cadılara bağlı olduğu zannedilirmiş. Ülkemizde bunun çok basit tedavi edilebilen nörolojik bir sorun olduğu maalesef bilinmemektedir. İnsanlarımız bu konuda ehil olmayan kişilere gidip zaman kaybetmektedirler. Bu hastaların mutlaka nörolojik muayeneden geçmeleri gerekmektedir. Bu tür hastaların bazılarında çok nadir olarak tümör kanser damar yumaklaşması ya da iltihap gibi beyin sapı kisti saptanabilmektedir. Bu gibi durumların ortadan kaldırılması için hastaların ciddi bir nörolojik incelemeden geçirilmeleri şarttır. Tedavi yöntemi kısa, basit, kolay ve kesindir” ifadelerini aktarmaktadır.

Karabasanın Belirtileri

  • Uyuduktan birkaç saat geçtikten sonra çığlık atarak ağlamaya başlamanız.
  • Kalbinizde çarpıntı meydana gelir, daha sık bir şekilde soluk alıp verirsiniz.
  • Başkaları sizi gördüğü zaman, sizin rahat olmadığınızı hemen anlarlar.
  • Gördüğünüz rüyayı hiçbir şekilde hatırlamazsınız.
  • Birisi size bahsetmediği zaman yaşadığınız olayı hiçbir şekilde hatırlamazsınız.

Karabasanın Nedenleri

  • Sırt üstü uyumak.
  • Düzensiz uyku halleri. Şekerleme yapmak, çok uyumak ya da az uyumak gibi haller.
  • Aşırı derecede stres haline girme
  • Yaşam tarzınızda ki ya da çevrenizdeki ani değişimler.
  • Antihistamin ilacının kullanılması
  • Yapay uyku yardımcılarını kullanmak
  • Yaşanılan olayın hemen öncesinde gördüğünüz berrak rüya.

Karabasandan Kurtulmanın Yolları

  • İlk yapacağınız işlem bir doktora başvurmak olmalıdır.
  • Eğer uyuyacağınız gece karabasan görmekten korkarsanız sırt üstü yatmamaya dikkat etmelisiniz.
  • Yatmadan önce abdest almanız gerekmektedir.
  • Euzü Besmele okuyup sağ tarafınızın üstüne kıbleye karşı olacak şekilde yatmanız, sağ avucunuzu sağ yanağınızın altına koyun. Ayet-el Kürsi, 3 İhlâs, daha sonra Fatiha ve birer kere iki defa kul euzüyü  Sonra 3 kere Estağfirullahelazim ellezi la ilahe illahü okuyun, üçüncü defa ise el-hayyelkayyume ve etubü ileyh ilave edin. Bunlardan sonra 10 defa La havle vela kuvvete illa billâh okuyun, onuncuya geldiğiniz zaman ise hil aliyyil azim ellezi la ilahe illahü ilave edin. Li ilafi’yi yani Kureyş suresini ise gece uyumadan önce 11 kere okumanız gerekmektedir.
  • Felak, nas, fatiha ve ihlâs surelerini okumak faydalı olacaktır.
  • Cevşen duasını okumanızda fayda vardır, ayrıca üzerinizde cevşen duasını bulundurun.
  • Abdest alın, iki rekât namazınızı kıldıktan sonra abdestliyken uyuyun.
Captcha işaretlenmemiş.