B1 vitamini eksikliğine bağlı olarak görülen hastalık: Beriberi

B1 vitamini eksikliğine bağlı olarak görülen hastalık: Beriberi

Beriberi yani bilinen diğer adı ile tiamin eksikliği B1 vitamininin (tiamin) vücuda yeterince alınamaması sonucunda ortaya çıkan bir hastalıktır. Kardiyovasküler sistem ve sinir sistemini etkisi altına alan beriberi hastalığı, suda eriyen ve depolanamadığı için düzenli olarak alınması gereken B1 vitamininin eksikliğinde ortaya çıkmaktadır. 

B1 vitamini vücudun birçok mekanizmasında görev alan önemli bir vitamin türüdür. Özellikle vücuda alınan besinlerin enerjiye dönüşüm mekanizmasında, hücre büyümesinde, hücre gelişmesinde ve fonksiyonlarının yerine getirilmesinde ve zihinsel gelişim de büyük öneme sahip olan bu vitamin türü daha birçok önemli göre sahiptir. 

B vitamini oluşum mekanizmasına göre 3 farklı grupta incelenmektedir; 

Kuru Beriberi: Kuru beriberide B1 vitamini eksikliği genellikle sinir sistemini etkisi altına alır ve kişide yürüme bozuklukları ile karşımıza çıkar. Sonrasında bu hastalarda kaslarda erime başlar ve zamanla refleksler kullanılamaz hale gelir. Kuru beriberinin sonlarında hasta tüm yürüme ve refleks yetilerini kaybeder ve yatağa bağımlı bir hale gelir. 

Yaş Beriberi: Bu beriberi formu genellikle Asya toplumlarında görülmektedir. Bunun temel sebebi olarak kabukları soyulmuş pirinçlerin tüketilmesidir. Yaş beriberide kalp dokusunda ve kan damarlarında laktik asit birikimi olur. Bunun sonucunda da damarlar genişler ve damarlarda göllenme olur. Bunun sonucunda da vücudun birçok noktasında ödem oluşumu gözlemlenir. 

İnfantil Beriberi: Beriberinin bu formu bebeklerde meydana gelmektedir. Bunun sebebi ise B1 vitamini açısından eksiklik yaşayan emziren annenin bebeğine yeterince B1 vitaminini aktaramamasıdır. Bu bebeklerde yoğun bir huzursuzluk vardır ve vücudun çeşitli yerlerinde ödem oluşumu vardır. Bazı bebeklerde gelişim geriliği, şiddetli ishal ve hatta ölüm meydana gelebilmektedir. 

görsel 1

Beriberinin Belirtileri Nelerdir ? 

Beriberi hastalığında görülen belirti ve bulgular şu şekilde sıralanabilir; 

  • Solunum güçlüğü
  • Aşırı yorgunluk
  • Nabız atım sayısında artış
  • Ayaklarda ve kollarda ödem oluşumu
  • Karın bölgesinde sıvı birikimine bağlı olarak görülen şişlik
  • Ağrı
  • Mide bulantısı, kusma
  • Unutkanlık, bilinç kaybı
  • Uyuşma
  • Konuşma ve yürüme problemleri
  • Gözün istemsiz bir şekilde hareket etmesi
  • Görme bozuklukları
  • Bilinç bulanıklığı ve hafıza kaybı
  • İshal
  • Büyüme ve gelişmede gerilik
  • Emme problemleri gibi belirtiler beriberi hastalarında yaygın bir şekilde görülmektedir. 

Beriberinin Nedenleri Nelerdir ? 

Beriberi hastalığı B1 vitamininin yeterince alınamaması sonucunda ortaya çıkan bir hastalıktır. Normal bir insan günlük 1 mg ila 15 mg arasında B1 vitamini alması gerekmektedir. Çünkü B1 vitamini suda eriyen bir vitamin türüdür ve vücutta depolanamaz. Bundan dolayı kişinin günlük olarak bu referans değerleri arasında B1 vitamini alması gerekmektedir. Beriberiye neden olan risk faktörleri şu şekilde sıralanabilir; 

  • Çeşitli nedenlere bağlı olarak B1 vitamininin az miktarda alınması
  • Çeşitli kanser hastalıkları
  • Yanlış uygulanan diyetler ve beslenme problemleri
  • Uzun süreden beri devam eden alkol alışkanlığı
  • Genetik yatkınlık
  • Diyaliz
  • Obezite tedavisinde kullanılan cerrahi tedaviler
  • Gebelikte yetersiz beslenme
  • Düşük ekonomik koşullar
  • Çeşitli gastrointestinal sistem hastalıkları beriberi hastalığı için risk oluşturmaktadır. 

Beriberi Teşhisi Nasıl Konulur ? 

Beriberi teşhisi için öncelikle hastların dile getirdiği şikayetlerin iyi bir şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir. Ardından çeşitli testler ve görüntüleme yöntemleri ile hastalığın kesin teşhisi konulmuş olur. Beriberi teşhisi için kullanılan muayene yöntemleri şu şekilde sıralanabilir; 

  • Hastalık öyküsünün dinlenmesi
  • Fiziki muayene
  • Kan testleri
  • İdrar testleri
  • Transketolaz enzim aktivitesi
  • Elektrokardiyografi
  • Ekokardiyografi
  • Karın ultrasonu
  • Kranial manyetik rezonans
  • Akciğer grafisi gibi muayene yöntemleri beriberi hastalığının teşhis ve tarama programlarında kullanılan yöntemlerdir. 

Beriberi Tedavisi Nasıldır ? 

Beriberi hastalığının tedavisine ne kadar erken başlanırsa hastalığın ortaya çıkaracağı komplikasyon riskleri en aza indirilir ve hatta ölüm riski ortadan kaldırılır. Bunun için de en kısa sürede beriberi teşhisinin konulması ve tedavisine başlanması gerekmektedir. Beriberi tedavisi B1 vitamini takviyesi, altta yatan nedene yönelik tedaviler ve beraberinde görülen komplikasyonlara göre uygulanmaktadır. Beriberi tedavisinin ilkeleri şu şekilde sıralanabilir; 

Eğer kişi uzun yıllardır alkol tüketiyorsa ve buna bağlı olarak beriberi hastalığı meydana gelmiş ise kişinin alkolü bırakması ya da sınırlandırması gerekmektedir. 

Beriberi çok ciddi bir şekilde ilerlememişse beslenme programına B1 vitamini açısından zengin olan besinler eklenerek eksik olan vitamin miktarının düzeltilmesi sağlanır. Ancak bazı hastalarda günde 10 mg alınacak şekilde B1 vitamini takviyesine gerek duyulabilir. Eğer kalp yetmezliği tablosu var ise bu ilaçlar damar yolu ile verilmelidir. 

Beriberi hastalığı erken tedaviye başlandığında ve doğru dozlarda doğru sürelerde uygulandığında kolay bir şekilde iyileşebilen bir hastalıktır. Ancak buna rağmen tedavi edilmeyen hastalarda ciddi komplikasyonlar ve hatta ölüm meydana gelebilmektedir.

Captcha işaretlenmemiş.