Astım, hayat boyu süren (kronik=müzmin) ve uzun süreli tedavi gerektiren bir hastalıktır.

Astımda hava yollarında mikrobik olmayan iltihabi (yangısal) durum görülür.

Astımlı hastalarda astım atakları sırasında; nefes darlığı, öksürük, hırıltılı soluk alıp verme ve göğüste baskı hissi gibi yakınmalar ortaya çıkar.

Bu belirtilere solunum fonksiyonlarında gerileme eşlik eder.

Astım Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Astımda, akciğerlerdeki hava yollarında kızarıklık, şişlik ve daralma olur; bu durum tekrarlayan solunum şikayetlerinin oluşmasına yol açar.

Astım Hastalığının Tanısı Nasıl Konur?

Astım tanısı için ilk olarak şikayetlerin özellikleri ve ailede astım olup olmadığı sorgulanır.
 Aşağıdaki özellikler astım açısından tipiktir:
  • Özellikle gece ve/veya sabaha karşı ortaya çıkan, nöbetler halinde gelen nefes darlığı, hırıltılı soluk alıp verme, öksürük ve göğüste baskı hissi
  • Alerjen veya sigara dumanı gibi bir uyarıyla ortaya çıkan astım nöbetleri.

Ailede astım ve/veya başka alerjik hastalık bulunması astım tanısı için önemlidir.
Astım yakınmaları her zaman yukarıda belirtildiği gibi tipik değildir. Bu durumda solunum fonksiyon testleri yapılması gerekebilir.

Solunum fonksiyon testleri hava yolu darlığının varlığının ve derecesinin saptanmasının yanı sıra astımla karışabilen bazı hastalıkların ayırt edilmesine yardımcı olur. Akciğer filminin astım atağının değerlendirilmesinde öncelikli yeri yoktur.

Astım Tedavisi Nasıl Yapılır?

Astım hastalığı tamamen ortadan kaldırılamayabilir. Ancak uygun tedavi ve iyi bir hasta-doktor işbirliği sağlanarak astım hastalığı tam kontrol altına alınabilir.
 

Astımın iyi kontrol edilmesi daha az hastaneye yatış ve yaşam kalitesinde artış anlamına gelmektedir.

Astım tedavisinin amaçları

Astım hastaları için çoğu kez şikayetlerin giderilmesi tek amaçtır. Ancak hastaların bu beklentisi esas durumu maskeleyebilir. Çünkü önemli olan iltihabın (yangı=enflamasyon) tedavi edilmesidir.

Astım tedavisinde etkileri farklı 2 grup ilaç kullanılmaktadır:

  • Kontrol edici ilaçlar
  • Rahatlatıcı ilaçlar

Astım tedavisinde kullanılan ilaçların çoğu inhalasyon (solunum yolu) ile verilmektedir; ilaçlar böylece doğrudan hava yollarına ulaşmaktadır.

Astım tedavisinin amaçları şunlardır:

  • Gündüz ve gece şikayetlerinin olmaması
  • İşlerin rahat yapılabilmesi
  • Rahatlatıcı ilaca az gereksinim duyulması
  • Acil servise başvurmak zorunda kalınmaması
  • Sağlanan kontrolün sürdürülmesi.

Kontrol edici ilaçlar

  • Bu gruptaki ilaçlar hava yollarındaki iltihabı tedavi ederek astımın kontrol altında tutulmasını sağlar.
  • Solunum yoluyla alınan steroidler bu grupta yer alır.
  • Bu ilaçların her gün ve uzun süreli olarak kullanılması gerekir.
  • Eğer hasta iyileştiğini sanarak doktoruna danışmadan tedavisini keserse, hastalık yeniden ortaya çıkar.

Rahatlatıcı ilaçlar:

  • Etkileri kısa sürede hissedilir.
  • Bu grup ilaç sadece lüzum halinde nefes daralması olduğunda hava yollarını açmak için kullanılmalıdır.
  • Bu ilaçlara fazla ihtiyaç duyuluyorsa astım iyileşmiyor demektir.

Astımın kontrol altına alınması için neler yapılabilir?

  • Doktorun verdiği ilaçlar (cihazlar) doğru ve düzenli kullanılmalıdır.
  • Hangi ilacın kontrol edici ilaç, hangisinin rahatlatıcı ilaç olduğu öğrenilmelidir.
  • Kontrollere düzenli gidilmelidir, çünkü doktor tedavi dozunu artırabilir veya azaltabilir.
  • Şikayetleri artıran tetikleyici faktörler mutlara öğrenilmeli ve mümkün olduğunca bunlardan uzak durulmalıdır.

Astım kontrol altına alındığı nasıl anlaşılır?

  • Acil servise başvuru/hastaneye yatış yoktur.
  • Gündüz şikayetleri yoktur.
  • Gece şikayetleri yoktur.
  • Günlük aktivitelerde kısıtlama yoktur.
  • Rahatlatıcı ilaç ihtiyacı yoktur veya haftada 2’den azdır.

Çocuklarda Astım Nasıl Görülür?

Çocuklardaki astım, yetişkinlerdeki astımdan farklı olmamakla birlikte, bazı özel zorluklar taşır. 
 
Çocuklardaki astım; acil servislere başvurular, hastaneye yatışlar ve okula gidememenin önde gelen nedenlerinden birisidir. Ancak erken teşhis ve doğru tedaviyle belirtiler kontrol altına alınabilir, gelişmekte olan akciğerlerin zarar görmesi engellenebilir ve uyku, spor, okul, oyun gibi günlük aktivitelerin olumsuz etkilenmesi önlenebilir.

Küçük çocuklarda astımın ilk belirtisi virüse bağlı bir solunum yolu enfeksiyonuyla ortaya çıkan tekrarlayan hırıltılı solunum atakları olabilir. Çocuklar büyüdükçe solunum yolu ile alınan alerjik maddelere bağlı astım daha sık görülür. Çocuklarda astım, uzun süreli öksürük ya da göğüste dolgunluk gibi tek bir belirtiyle de kendini gösterebilir.

  • Çocukluk çağı astımının sık görülen belirtileri
  • Çocukluk çağı astımının diğer belirtiler
  • Çocuklarda doktora başvurulması gereken belirtiler

Çocukluk çağı astımının sık görülen belirtileri

  • Sık, aralıklı öksürük
  • Nefes verirken hırıltı veya ıslık sesi
  • Nefes darlığı
  • Göğüste dolgunluk veya sıkışma hissi
  • Göğüs ağrısı (özellikle küçük çocuklarda)

Çocukluk çağı astımının diğer belirtileri

  • Nefes darlığı, öksürük veya hırıltılı solunum nedeniyle uyku bozukluğu
  • Nezle ya da grip gibi bir solunum yolu enfeksiyonuyla kötüleşen öksürük veya hırıltılı solunum nöbetleri
  • Solunum yolu enfeksiyonundan sonra iyileşmenin gecikmesi veya bronşit gelişmesi
  • Oyun ya da egzersizi engelleyebilen solunum sıkıntısı
  • Uyumayı olumsuz etkileyebilen yorgunluk

Çocuklarda doktora başvurulması gereken belirtiler

  • Sürekli, aralıklı veya fiziksel aktiviteyle ilişkili görünen öksürük
  • Nefes verirken hırıltı veya ıslık sesi
  • Nefes darlığı veya hızlı hızlı nefes alıp verme
  • Göğüste dolgunluk veya sıkışma şikayeti
  • Tekrarlayan bronşit veya zatürre

Astım ve Beslenme

Astımda Beslenme Açısından Önemli Noktalar Nelerdir?

 Yetersiz ve dengesiz beslenme pek çok hastalıkta olduğu gibi solunum sistemi hastalıklarının oluşumunda da risk faktörleri arasında yer almaktadır. Bu nedenle yeterli ve dengeli beslenme, hem bu hastalıklardan korunmada hem de hastalık oluştuktan sonraki tedavi süresince büyük önem taşımaktadır. Astım ve beslenme ilişkisi açısından değerlendirilmiş bazı durumlar vardır.
  • Anne sütü ve astım
  • Omega-3
  • Antioksidan vitaminler

Anne sütü ve astım

Anne sütü 0-6 aylık bebeklerin tek besini olmalıdır. Bu dönemde anne sütü alınması bebeğin savunma sistemini güçlendirir. Anne sütünde bulunan pek çok savunma sistemi hücreleri, büyüme faktörleri, vitaminler, proteinler ve yağlar yaşamın ilk gününden itibaren bebeği korur.

Uzun süreli anne sütü alan çocuklarda alerjik problemlerin gelişmesi engellenebilmektedir. Anne sütü astımda da koruyucu etkiye sahiptir. Sekiz haftadan daha az anne sütü alan bebeklerde astım riskinin arttığı bilinmektedir. Özellikle ilk 4 ay anne sütüyle beslenmenin 6 yaşına kadar astıma karşı belirgin koruyucu etkisi vardır.

Omega-3

Astımda ve alerjik hastalıklarda omega-3 yağ asitlerinden zengin gıda tüketimi önerilmektedir. Omega-3 yağ asitleri balık yağında bulunur. Özellikle soğuk sularda yaşayan uskumru, ton, somon gibi yağlı balıklarda mevcuttur. Balıklar dışında keten tohumu ve yağı, konala yağı, soya yağı, fındık ve ceviz gibi bitkisel kaynaklarda da bir miktar omega-3 vardır.

Antioksidan vitaminler

Yetersiz antioksidan alımı, genetik ve çevresel faktörlerle beraber astım gelişiminde rol oynayabilir. Beslenmede yeterli antioksidan gıda alımı özellikle havayolunun gelişmekte olduğu çocukluk döneminde ve hamilelik döneminde önem kazanmaktadır. Antioksidan vitaminler olan A, C ve E vitaminlerinin astımlı hastalarda yararlı olabileceği düşünülmektedir. E vitamininin zengin olduğu gıdalar arasında yeşil yapraklı sebzeler, yağlı tohumlar ve bunlardan elde edilen yağlar, sert kabuklu meyveler (fındık, ceviz vb.), tahıl taneleri ve kurubaklagiller sayılabilir. Et, yumurta ve balıkta da bir miktar E vitamini vardır. A vitamini ise en çok balık yağı, karaciğer, süt ve süt yağı ve yumurta sarısında bulunur. A vitamini öncüsü karotenoidler en çok sarı, turuncu ve yeşil sebze ve meyvelerde mevcuttur. Taze sebze ve meyveler ise C vitamininin en önemli kaynaklarıdır.

Astımlı Çocuklar İçin Hasta Yakınlarının Alabileceği Önlemler

  • Astımlı çocukların astım risk faktörlerinden uzak durmasına yardımcı olun.
  • Astımlı çocukların astım ilaçlarını düzenli olarak almasını sağlayın.
  • Kontrol edici ilaçlar ile rahatlatıcı ilaçlar arasındaki farkı iyi anlayın.
  • Çocuktaki belirtilere göre astımın kontrol durumunu takip edin.
  • Astımın kötüleştiğini gösteren belirti ve bulguları iyi bilin ve gerektiğinde gecikmeden doktora başvurun.

Kaynak : www.gsksaglik.com

Yorumlar (0)

+ Yorum Yaz

Not: Yazılan yorumların sorumluluğu yazan kişiye aittir. Yazılan yorumlardan dolayı sitemiz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Uyarı: 1MilyarBilgi.com'da yer alan her türlü bilgi, değerlendirme, yorum ve görüntüler kişileri bilgilendirmeye yönelik olup, hiçbir şekilde kişinin doktorundan bağımsız teşhis ve tedaviye yönlendirilmesi anlamına gelmemektedir. Burada yer alan bilgi ve değerlendirmelerin uygulanması sonucunda ortaya çıkacak doğrudan ve/veya dolaylı zararlardan www.1MilyarBilgi.com ve ilgili uzman, yazar ve editörler sorumlu olmayacaktır.